Czytam świat

Literatura irańska

• Czytając Lolitę w Teheranie, Azar Nafisi

  

  Wspomnienia

  Fascynujące wspomnienia Azar Nafisi, profesor literatury angielskiej na Uniwersytecie w Teheranie, która co tydzień w swoim domu organizowała spotkania kilku swoich studentek, aby zaznajamiać je z zakazanymi tytułami zachodnich autorów. Książka jest doskonałym źródłem wiedzy o kulturze islamskiej, ale i o kobietach w niej. Autorka, profesor literatury, zrezygnowała z pracy na uniwersytecie w Teheranie, bo największym zmartwieniem islamskich władz było to, jak z opowiadania Hemingwaya wyciąć słowo „wino”, a studentki karano za śmiech na korytarzu i rozmowę z mężczyznami. We własnym mieszkaniu zorganizowała kółko literackie, które szybko stało się niezwykłym seminarium, łączącym rozmowy o bohaterach Lolity czy Wielkiego Gatsby’ego z dyskusjami o wolności, godności i codziennym życiu irańskich kobiet i ich rodzin. Dyskusje o książkach przeplatają się z niezwykłymi historiami uczestniczek tych spotkań, z których dwie były więzione za „nieprawomyślne” poglądy. Lekcja irańskich obyczajów i wielka pochwała literatury, która pozwala przetrwać i poczuć się wolnym.

  Źródło: Lubimy czytać

• Tylko góry będą ci przyjaciółmi, Behrouz Boochani

  

  Literatura pięknaReportaż

  Tylko góry będą ci przyjaciółmi. Słowa z więzienia Manus to relacja z kilkuletniego pobytu Behrouza Boochaniego w australijskim obozie dla uchodźców Manus Regional Processing Centre.

  Książka – pieczołowicie wystukiwana na ekranie telefonu komórkowego, przesyłana WhatsAppem do Omida Tofighiana, tłumacza z farsi na język angielski – fragment po fragmencie, miesiąc po miesiącu, rok po roku, odsłania przed czytelnikami wstrząsający obraz koszmaru, na jaki zostali skazani uchodźcy przez australijskie władze w obozach w Papui-Nowej Gwinei.

  Literacko zachwyca, faktograficznie przeraża. Sprawnie balansuje między poetyckim studium samotności, brutalnym reportażem, komentarzem politycznym a filozoficzną rozprawą – trzyma za gardło, nawołując do działania.

  Źródło: Książkowe klimaty

• Tuba i znaczenie nocy, Shahrnush Parsipur

  

  Literatura piękna

  Za największe dokonanie pisarki uważa się powieść Tuba i znaczenie nocy z 1989 roku. „Tuba” to drzewo rosnące w raju, które łączy różne światy i wydaje wszystkie rodzaje owoców. To także imię głównej bohaterki, w której przedziwnym życiorysie splatają się równoległe światy i pokolenia XX-wiecznego Iranu. W tej epickiej opowieści przed oczami czytelnika przewija się galeria typów ludzkich, zdarzeń i postaci historycznych. Splatając się z przeżyciami mistycznymi i fantastycznymi zdarzeniami tworzą one mozaikę świadomości Tuby oscylującej między dziewczęcą naiwnością a mistycznym objawieniem. Poetyka realizmu magicznego pozwala Parsipur przedstawiać w ramach jednej opowieści wiele paradoksów i rozterek współczesnego Iranu odnosząc je do postaw i postaci archetypicznych. Dlatego jej powieść będąc niezbędną lekturą dla każdego zainteresowanego dzisiejszym Iranem, stanowi zarazem nie mniej ciekawą propozycję dla czytelników poszukujących uniwersalnych walorów literackich.

  Źródło: Lubimy czytać

• Sen zimowy, Goli Taraghi

  

  Literatura piękna

  Bohaterowie Snu zimowego, opublikowanego po raz pierwszy w 1973 roku, to ludzie odizolowani od społeczeństwa, odklejeni od rzeczywistości – przeżywają życie w myślach i nie przestają żałować tego, co zdarzyło się w przeszłości. Nieustannie zaskakiwani przez świadomość upływającego czasu, sprawiają wrażenie bezwolnych i przekonanych o tym, że podejmowanie walki o własne życie jest pozbawione sensu.

  Niespieszny rytm tej historii przerywają często humor i ironia, odsłaniając tragikomiczny rys zdarzeń, które stają się udziałem bohaterów. Sen zimowy to także przejmujący, symboliczny obraz społeczeństwa irańskiego lat 60. balansującego na granicy tradycji i nowoczesności, gdzie nie wykształciło się jeszcze poczucie odpowiedzialności za swój los, a niezależność jest traktowana jak odchylenie od powszechnie panującej normy.

  Źródło: Książkowe klimaty